Nghe tiếng xe gắn máy là học sinh trốn biệt

Hiệu trưởng Trường THCS Đăk BLà, thị xã Kon Tum, Đinh Quang Muôn, giới thiệu cô giáo Y Blen, người dân tộc Ba Na, dẫn chúng tôi xuống làng Kon Mơ Nay K'tu. Trên đường đi, cô Y Blen khẳng định, chỉ cần nghe tiếng xe máy của cô là các em biết ngay có cô giáo xuống nhà vận động đến trường, nên tìm cách trốn biệt.

Một số phụ huynh còn kêu cô lại mà nói rằng: “Này Blen! mày đến nhà tao nhiều quá đó, để nói tụi nhỏ đi học phải không. Chúng nó đã không muốn đi thì đừng ép, hôm sau đừng xuống nữa nhé...”. Dù rất bực mình, nhưng “học sinh đến trường chuyên cần là mình vui lắm rồi, minh đành bỏ qua hết” - cô Blen tâm sự.

Khi thầy cô giáo thành đội quân “xe thồ”

Mỗi lần trường tổ chức thi học kỳ hay tổ chức kiểm tra là mỗi lần thầy cô giáo bất đắc dĩ trở thành đội quân... xe thồ! Trước ngày thi, trường phân công giáo viên thành các nhóm để tỏa đi từng thôn, làng “gom” và chở học sinh đến trường.

Họ dùng điện thoại di động để “kết nối” giữa trường với các làng, thấy thiếu em nào thì kịp thời “chỉ điểm” để cho người đến tận nhà em đó... chộp đi! “Sổng một tý là các em trốn liền” - thầy Đào, phó Hiệu trưởng cho biết.

Đưa được các em đến trường rồi, việc giữ các em cũng không dễ chút nào. Dù kinh phí eo hẹp, nhưng trường nhờ có sự giúp đỡ của chính quyền xã đã lo ăn sáng, ăn trưa cho các em. Thi buổi sáng xong, sểnh cái là buổi trưa các em trốn về làng liền, chiều coi như vắng mặt. Các thầy cô liền nghĩ ra “chiêu độc”, cho người đi thuê đầu video và đĩa băng hình, nhưng nhất thiết phải là phim... chưởng! Cảnh trên phim phải diễn kiểu đấm đá túi bụi, loạn xạ như vậy mới thu hút các em xem, lo mải xem phim kiếm hiệp mà các em sẽ quên đi chuyện trốn về.

Mỗi khi làng có lễ hội mừng lúa mới, mừng giọt nước, hay có ma chay, cưới hỏi... y như rằng học sinh đến lớp vắng te! Các em mải theo người lớn đến các điểm đó để chung vui và quên luôn chuyện học. Những ngày như vậy, thầy cô giáo lại một phen vất vả, phải “đi từng ngõ, gõ từng nhà”.

Tổ chức ký cam kết không để con em bỏ học

Thầy Đinh Quang Muôn cho biết, trường có 650 học sinh, 10/13 thôn  thuộc đồng bào Ba Na, 3 thôn thuộc dân kinh tế mới. Đến thời điểm hiện nay toàn trường có 13 em học sinh bỏ học, còn bỏ giờ, bỏ buổi học giao động từ 60-70 em/ngày, còn cuối tuần lên tới cả trăm em.

So với các trường thuộc diện vùng ven thị xã Kon Tum thì đây là địa phương có học sinh bỏ học ít nhất. Để hạn chế việc học sinh bỏ học, UBND xã Đăk BLà đã ra Nghị quyết chuyên đề, theo đó tổ chức ký cam kết giữa xã với các thôn và từng thôn làng ký kết với từng hộ gia đình không được để con em bỏ học. Mỗi buổi sáng đầu tuần, làng tổ chức chào cờ, con em hộ gia đình nào bỏ học sẽ bị nêu đích danh, phê bình trước nhà rông, trước toàn thể dân làng một cách nghiêm túc.

Theo nhận định của các thầy cô giáo, lý do học sinh bỏ học là hầu hết bà con đồng bào dân tộc thiểu số chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học văn hóa và còn đưa ra lý sự: “Đi học chẳng thu được gì, còn đi lên rẫy lượm củ mì và mót mủ cao su ngày cũng kiếm được vài ba chục ngàn... Một số em hiện bị “mất gốc” từ những năm học trước đó, nên không có khả năng tiếp thu bài, dẫn tới chán nản, nhiều em còn chưa nói sõi tiếng Việt..., trang thiết bị và phương pháp giáo dục trực quan sinh động của nhà trường còn quá hạn chế.

Để duy trì sĩ số học sinh, đội ngũ thầy cô giáo ở các buôn làng ở Kon Tum đang phải kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để vận động học sinh đến lớp. “Chúng tôi đang phải... đánh vật từng ngày, chỉ lơi là một chút là học sinh nghỉ học liền” - thầy Muôn nói, kéo tiếng thở dài!