Ngày 1-1-2004, tỉnh Đắk Nông được thành lập theo Nghị quyết số 22/2003/QH11 của Quốc hội trên cơ sở chia tách 6 huyện phía Nam (gồm 52 đơn vị hành chính cấp xã) của tỉnh Đắk Lắk (cũ). Tiếp đó, Chính phủ đã ban hành các nghị định về điều chỉnh địa giới hành chính một số đơn vị hành chính cấp huyện, xã để thành lập mới các đơn vị hành chính cấp huyện, xã thuộc tỉnh Đắk Nông. Đến nay, tỉnh Đắk Nông có 8 đơn vị hành chính cấp huyện (tăng 2 đơn vị so với năm 2004) và 66 đơn vị hành chính cấp xã (tăng 14 đơn vị so với năm 2004), việc chia tách đơn vị hành chính đã có nhiều tác động tích cực đến tình hình phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Các đơn vị hành chính được thành lập mới, do có sự đầu tư kịp thời, phù hợp, bước đầu ổn định và đi vào hoạt động có hiệu quả; phát huy được tiềm năng, thế mạnh của địa phương để phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đưa nền kinh tế của tỉnh phát triển với tốc độ nhanh. Đối với lĩnh vực kinh tế: Tổng sản phẩm xã hội trong 3 năm 2004 - 2006 tăng bình quân 13,63%; trong đó: ngành công nghiệp - xây dựng tăng 62,73%; ngành dịch vụ tăng 30,55%; ngành nông - lâm nghiệp tăng 5,8%. Riêng năm 2006 GDP đạt 3.198 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 15,3%. Công tác chuyển dịch cơ cấu kinh tế được quan tâm đầu tư đúng mức, tỷ trọng ngành nông- lâm nghiệp trong 3 năm (2004 - 2006) giảm từ 75% (năm 2004) xuống còn 58,1% (năm 2006). Nông nghiệp tiếp tục phát triển và giữ vai trò chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội, quy mô, năng lực sản xuất nông nghiệp tăng lên rõ rệt; cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư đúng mức; chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp có nhiều tiến bộ. Sản lượng lương thực năm 2006 đạt 208.011 tấn, tăng 58% so với năm 2003. Giá trị công nghiệp 3 năm đạt 1.269 tỷ đồng, tăng gấp 1,4 lần so với năm 2003; số cơ sở sản xuất công nghiệp tăng từ 1.200 cơ sở năm 2004 lên 1.600 cơ sở năm 2006. Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế Nhà nước của ngành công nghiệp từ 50,91% năm 2003 xuống còn 41,39% năm 2006; kinh tế dân doanh từ 47,37% năm 2003 lên 56,59% năm 2006, góp phần đáng kể vào tăng trưởng phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh. Đến cuối năm 2006, có 66/66 xã, phường, thị trấn, 95% thôn, bon có điện lưới quốc gia. Hoạt động thương mại diễn ra theo chiều hướng tích cực và sôi động, hàng hóa được lưu thông thông suốt, chủng loại phong phú, đa dạng đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng của nhân dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Giá trị kim ngạch xuất khẩu năm 2006 đạt 130 triệu USD, tăng gấp 3,6 lần so với năm 2003. Hoạt động ngân hàng, vận tải, bưu chính viễn thông có bước phát triển khá; đến nay 100% xã, phường, thị trấn đã có điện thoại, bình quân 24,4 máy trên 100 dân. Cơ sở hạ tầng được đầu tư, phát triển; tổng vốn đầu tư toàn xã hội 3 năm đạt 4.379 tỷ đồng, riêng năm 2006 đạt 2.000 tỷ đồng, tăng 4,3 lần so với năm 2003...

Đối với lĩnh vực văn hóa - xã hội: Giáo dục-đào tạo, quy mô trường lớp và cơ sở vật chất ở các bậc học từng bước được đầu tư; giải quyết cơ bản tình trạng học 3 ca; kết quả phổ cập giáo dục tiểu học được giữ vững, dự kiến hoàn thành phổ cập THCS vào năm 2009. Công tác đầu tư chăm sóc giáo dục cho con em đồng bào dân tộc được quan tâm, hầu hết các huyện trong tỉnh đều có trường trung học dân tộc nội trú (trừ huyện Tuy Đức, do mới thành lập, đang chuẩn bị đầu tư xây dựng), chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao, đội ngũ giáo viên dần được chuẩn hóa. Về Y tế, đang triển khai thực hiện đề án "Củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở tỉnh Đắk Nông đến năm 2010", xây dựng "làng văn hóa sức khỏe"; 90,16% xã, phường, thị trấn có trạm y tế, tăng cường bác sĩ về các trạm y tế cơ sở. Công tác truyền thông dân số, kế hoạch hóa gia đình được đẩy mạnh; tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm từ 38% xuống còn 33,2% năm 2006. Văn hóa thông tin, phát thanh- truyền hình đã được chú trọng, đến năm 2006 có 95% các xã có trạm truyền thanh cơ sở; 96% buôn, bon đồng bào dân tộc có nhà văn hóa cộng đồng; 65% buôn, bon được phủ sóng truyền hình, và 65% xã có điểm bưu điện văn hóa xã. Công tác xóa đói, giảm nghèo được các cấp, các ngành quan tâm đúng mức, nên tỷ lệ hộ nghèo trong toàn tỉnh đến nay đã giảm xuống còn 25%.

Các huyện, xã mới thành lập bước đầu cũng đã đạt được một số kết quả rõ nét, như kết cấu hạ tầng cơ sở được nâng cấp, cảnh quan đô thị ngày càng được cải thiện, chất lượng quản lý của bộ máy hành chính có hiệu quả hơn, đời sống của đại bộ phận nhân dân được nâng cao, an ninh trật tự được giữ vững, phù hợp với nguyện vọng chính đáng của nhân dân và được đa số nhân dân đồng tình ủng hộ. Những đơn vị hành chính sau khi được thành lập mới đã xây dựng được bộ máy chính quyền phù hợp hơn, gần dân, sát dân hơn, tạo điều kiện khai thác tiềm năng, thế mạnh của địa phương để phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững quốc phòng- an ninh.

Có thể nói, việc điều chỉnh địa giới hành chính các cấp để thành lập tỉnh Đắk Nông, các huyện, xã mới là phù hợp với đặc thù của địa phương nên đã góp phần rất lớn trong việc thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển và giữ vững quốc phòng- an ninh trên địa bàn.

 

Trần Văn Thắng