Không nơi nào như đất đỏ bazan ở Tây Nguyên, dù bụi bặm mỗi khi mùa khô đến, lầy lội mỗi khi mùa mưa về, nhưng lại là loại đất màu mỡ thích hợp với nhiều loại cây trồng, nhất là các loại cây công nghiệp dài ngày như: cà phê, cao su, hồ tiêu, ca cao... Mỗi khi con người đã bỏ công sức ra khai hoang, chăm sóc cây trồng thì bao giờ cũng thu về mùa màng bội thu.

Ông Hoàng Quang Minh, dân tộc Tày, quê ở tỉnh Lạng Sơn, di cư vào xã Nam Dong, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông năm 1992. Ngày đầu mới vào xã Nam Dong, vợ chồng ông chỉ với hai bàn tay trắng, đi làm thuê cuốc mướn để sống qua ngày và tích cóp tiền mua đất sản xuất. Nhưng có một điều tưởng như không thể nhưng đã xảy ra, đó là chỉ sau 5 mùa rẫy đến với vùng đất này, với sự chịu thương chịu khó, một nắng hai sương trên nương rẫy, gia đình ông Minh đã làm được ngôi nhà sàn lợp ngói khang trang, mua được đàn bò 5 con, có cả một kho bắp hạt tới 10 tấn... Theo lời ông thì vào vùng đất này, chỉ cần chăm chỉ làm ăn 5 năm là bằng ở ngoài quê làm cả một đời. Bởi ở quê ông, người dân phải lật từng hòn đá lên để gieo hạt ngô xuống mà mùa về chắc gì đã có thu. Còn ở đây, chỉ cần phát hết cây dại, đốt sạch, đợi mưa về gieo hạt bắp xuống, chẳng cần phân tro, hạt bắp vẫn nảy mầm bụ bẫm và vươn cao mập mạp, dâng tặng cho người những trái bắp tròn to. Chính vì vậy mà chẳng mấy chốc, nhiều vùng rừng hoang vắng ở Nam Dong, Ea Pô, Đắk Wil (Cư Jút); Nâm N’dir (huyện Krông Nô); xã Quảng Sơn, Đắk Som (huyện Đắk Glong); xã Đắk Ndrung (huyện Đắk Song); xã Đắk Búk So, Đắk R’tíh (huyện Tuy Đức)... đã trở thành những vùng dân cư sầm uất của đồng bào các dân tộc phía Bắc .

Vùng đất đỏ bazan ở Tây Nguyên là vậy, ưu đãi và không bao giờ phụ lòng những con người biết chăm chỉ làm ăn. Đấy chính là tiềm năng, là sức bật để Đắk Nông từng bước vươn lên phát triển, thịnh vượng. Và quả thật những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân 29 dân tộc anh em trong tỉnh đã phấn đấu không mệt mỏi để từng bước đưa mảnh đất này thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu. Sản xuất ngày càng phát triển, có những sản phẩm phát triển với tốc độ cao như cà phê, cao su, hồ tiêu, ngô, bông vải, gỗ... Là tỉnh “sinh sau đẻ muộn” so với các tỉnh Tây Nguyên, nhưng trong năm 2007, nền kinh tế của tỉnh Đắk Nông tiếp tục được duy trì với tốc độ tăng trưởng cao đạt 15,75%; thu nhập bình quân đầu người đạt 9,9 triệu đồng; tổng sản lượng lương thực ước đạt 220 ngàn tấn; giá trị sản xuất công nghiệp ước đạt 893 tỷ đồng; giá trị xuất khẩu ước đạt 165 triệu USD; tổng mức hàng hoá bán lẻ trên địa bàn đạt 2.100 tỷ đồng; thu ngân sách Nhà nước đạt 311 tỷ đồng; số hộ nghèo toàn tỉnh giảm xuống còn 14% dân. Đây quả là một thành tích đáng ghi nhận.

Một điều đáng phấn khởi đối với đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên nói chung, Đắk Nông nói riêng là trong những năm gần đây, giá một số loại nông sản như: cà phê, hồ tiêu, cao su... trên thị trường tăng cao, nên nhiều người trồng cà phê, tiêu, cao su ở Đắk Nông mỗi năm thu về hàng trăm triệu đồng. Điển hình như gia đình ông Võ Bưng, ở xã Đắk N’rung, huyện Đắk Song, trong năm vừa qua thu được 60 tấn tiêu, trị giá hàng tỷ đồng, và có công ty nước ngoài chọn làm đối tác xuất khẩu tiêu sọ. Gia đình ông Lầu A Sy, dân tộc Hoa, ở xã Đắk Nia, thị xã Gia Nghĩa ngoài trồng cà phê, tiêu, ông còn mạnh dạng trồng 4 ha cam, quýt, mỗi năm cho thu nhập hàng trăm triệu đồng. Gia đình ông Y Xuân ở bon Bu Ndrung, xã Đắk Ndrung, huyện Đắk Song trồng cà phê, tiêu, ngô, tre lấy măng... mỗi năm tổng thu nhập trên 350 triệu đồng. Hay như gia đình ông Nông Thanh Bào, dân tộc Tày, quê ở huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng vào xã Trúc Sơn, huyện Cư Jút lập nghiệp từ năm 1981. Ngày gia đình ông mới vào chỉ với hai bàn tay trắng, đi làm thuê cuốc mướn, khai hoang đất đai trồng khoai lang và hoa màu, nhưng chỉ vài năm sau khi ông được cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật trồng cà phê, trồng dâu nuôi tằm và trồng các loại đậu đỗ, ngô, mỗi năm gia đình ông cũng thu nhập trên dưới 100 triệu đồng, cuộc sống của gia đình ông đã ổn định, con cái ông đều được học hành đến nơi đến chốn. Ông tâm sự: “không ở đâu như đất ở đây, mình chỉ gieo hạt và bỏ công làm cỏ, chăm sóc là đến ngày thu hoạch chứ không phải tốn một đồng nào mua phân tro như ở ngoài quê; năng suất các loại cây trồng lại cao ít nơi nào theo kịp. Đất đỏ bazan thật kỳ dịu...”.

Chính vì vậy mà trong những năm gần đây, người dân ở Tây Nguyên nói chung, Đắk Nông nói riêng gia đình nào cũng có của ăn của để, sửa sang lại nhà cửa khang trang, nhiều gia đình đã xây dựng nhà cửa hàng trăm triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng, mua sắm được xe gắn máy, các phương tiện sinh hoạt trong gia đình tiện nghi, đầy đủ; con em họ đều được học hành đến nơi đến chốn, nhiều sinh viên sau khi ra trường đã trở về công tác, sinh sống và tiếp tục cống hiến sức lực, trí tuệ cho vùng đất Tây Nguyên.

 

Nguyễn Hoài Bão_dangcongsan.vn